Türkiye Katar'la savunma anlaşması imzaladı, ABD'de tüm uçuşlar durdu
"Hayat çoğunlukla köpük ve kabarcıktır; iki şey taş gibi durur: başkasının derdinde iyilik, kendi derdinde cesaret."
— Adam Lindsay Gordon (1833-1870): Yurt dışında geniş ün kazanan ilk Avustralyalı şair.
⚡ Hızlı özet
- Hava 🌧️ Ankara 12°/18°, hafif yağmurlu, yağış olasılığı %88.
- Türkiye Türkiye ile Katar karşılıklı savunma anlaşması imzaladı; Mekke Anlaşması yürürlüğe girdi.
- Dünya ABD'de iletişim arızası tüm uçuşları dört saatten fazla durdurdu.
- Ekonomi Piyasalar Fed'in Aralık'ta faiz artıracağını neredeyse kesin görüyor; Bitcoin 67 bin dolara indi.
📈 Piyasalar
| Gösterge | Son | Değişim | Tarih |
|---|---|---|---|
| Dolar/TL | 50,2819 | ● +%0,06 | 13 Kas |
| Altın | 3.886,3 $ | ● +%0,03 | 13 Kas |
| BIST 100 | 11.842,80 | ▲ +%0,27 | 13 Kas |
| S&P 500 | 7.561,67 | ▼ -%0,40 | 13 Kas |
| Nasdaq | 25.136,27 | ▼ -%0,91 | 13 Kas |
| Brent | 95,84 $ | ● +%0,02 | 13 Kas |
| Bitcoin | 67.043 $ | ▼ -%6,03 | 14 Kas* |
| ABD 10Y faiz | %5,154 | ● +0,05 puan | 13 Kas* |
Değişimler son iki kapanışa göre (Bitcoin'de 13 Kas verisi eksik, 12 Kas'a göre). *Anlık değer. Kaynak: Yahoo Finance.
🗞️ Haberler
Türkiye
1Türkiye, Katar'la karşılıklı savunma anlaşması imzaladı; Mekke Anlaşması yürürlüğe girdi

Erdoğan ve Katar Emiri Al Sani, İstanbul'da taraflardan birine yapılacak dış saldırıya karşı ortak tavır öngören bir savunma anlaşması imzaladı. Aynı gün, Suudi Arabistan ve Pakistan'la Ağustos'ta imzalanan ve "birine saldırı hepsine saldırı" ilkesini içeren Mekke Anlaşması Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. (France24, NTV, Bloomberg HT)
Neden önemli: NATO üyesi Türkiye, İran gerilimi süren Körfez'de iki yeni savunma taahhüdü üstlendi; Mekke Anlaşması'ndan ilk 10 yıl çekilmek mümkün değil.
2Tasfiye edilen 119 fonda yatırımcılara 161 milyar TL ödendi
Fon Koordinasyon Kurulu'na göre tasfiyedeki 119 fonda 444.893 yatırımcıya yaklaşık 161 milyar TL ödendi; 333.493 kişi net yatırımının tamamını geri aldı. Fahiş kazanç sağladığı tespit edilenler ödeme dışında tutuldu. (Bloomberg HT)
Neden önemli: Yatırımcıların çoğu parasını aldı; Goldman Sachs ise krizin büyümeyi 0,7 puan baskılayacağını tahmin ediyor.
3Marmara'da 11 ile fırtına uyarısı: sıcaklık 8 dereceye kadar düşecek

Meteoroloji, İstanbul dahil Marmara'da 11 il için sarı kodlu uyarı verdi; lodos 60-90 km hıza ulaşabilir, bugün öğleden itibaren sağanak bekleniyor. Rüzgârın poyraza dönmesiyle sıcaklık 6-8 derece düşecek. (NTV)
Neden önemli: Dolu, hortum ve ani sel riski var; BUDO seferleri iptal edildi.
Dünya
4ABD'de iletişim arızası tüm uçuşları dört saatten fazla durdurdu

FAA, birden fazla hava trafik kontrol merkezindeki iletişim sorunu nedeniyle cuma günü ülke genelinde tüm kalkışları durdurdu; 10 binden fazla uçuş etkilendi. Ulaştırma Bakanı Duffy aşırı yüklenen eski yönlendiricileri sorumlu tuttu, yetkililer siber saldırı belirtisi olmadığını söyledi. (CNBC, France24)
Neden önemli: 11 Eylül'den bu yana ikinci ülke çapında uçuş durdurma; iptallerin hafta sonu da sürmesi bekleniyor.
5Uluslararası Ceza Mahkemesi, ABD askerlerine yönelik Afganistan soruşturmasını durdurdu
UCM yargıçları, kanıt toplamadaki "ciddi kısıtlar" nedeniyle ABD askerlerine yönelik incelemenin kapatılmasına ve soruşturmanın 2021 sonrası Taliban suçlarına odaklanmasına karar verdi. Savcılık karara itiraz etti. (Al Jazeera, AA)
Neden önemli: Karar, ABD'nin mahkeme çalışanlarına yaptırım uyguladığı bir gerginlik döneminde geldi.
Ekonomi
6Piyasalar Fed'in Aralık'ta faiz artıracağını neredeyse kesin görüyor; Bitcoin 67 bin dolara indi
ABD'de üretici fiyatları Ekim'de yıllık %6,5 ile Kasım 2022'den bu yana en hızlı artışı gösterdi; CME FedWatch'a göre piyasa 9 Aralık'ta faiz artışını %100 olasılıkla fiyatlıyor. Bitcoin iki günde %6 düşüp 67 bin dolara geriledi. (CNBC, Bloomberg HT)
Neden önemli: Yüksek ABD faizi, riskli varlıklar ve Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalar için finansmanı pahalılaştırıyor.
💡 Biliyor muydunuz?
Macaristan'ın Nyírmártonfalva köyünde, AB fonlarıyla desteklenen bir "ağaç tepesi yürüyüş yolu" projesinin etrafındaki orman 2022'de kesilip satıldı. Olay, AB'nin dolandırıcılıkla mücadele ofisinin soruşturmasına konu oldu. (Wikipedia)
🌍 Dünyada ne konuşuluyor
🚢 New Orleans: Haberlere göre Mississippi Nehri'nde rıhtıma bağlı American Heritage adlı çarklı yolcu gemisine bir asfalt tankeri çarptı; gemi kısmen battı, 129 yolcudan 32'si hastaneye kaldırıldı, ölen olmadı. Konu dünya trendlerinde 12 saat kaldı. (Al Jazeera, AA)
🎬 İzlemeye değer
- 🏆 Futbol: Mauricio Pochettino, ABD Milli Takımı'ndan ayrılıp 2029'a kadar Manchester United'ın teknik direktörü oldu; ilk maçı 22 Kasım'da Liverpool deplasmanı. (Sky Sports)
- 🏆 Tenis: ATP Finals 15-22 Kasım'da Torino'da; dizinden sakat Sinner'ın olmadığı turnuvada Alcaraz ilk şampiyonluğunu arıyor. (Sky Sports)
- 🏆 WTA Finals: Elina Svitolina, Aryna Sabalenka'yı yenerek yarı finale yükseldi. (Sky Sports)
📜 Tarihte bugün
- 1851: Herman Melville'in Moby-Dick romanı ABD'de ilk kez yayımlandı.
- 1969: Apollo 12 fırlatıldı; Ay'a inen ikinci insanlı uçuş oldu.
📖 Detaylar
Türkiye, Katar'la karşılıklı savunma anlaşması imzaladı; Mekke Anlaşması yürürlüğe girdi
Ne oldu: Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, 13 Kasım'da Dolmabahçe'de Yüksek Stratejik Komite'nin 12. toplantısında beş anlaşma imzaladı; bunlardan biri Karşılıklı Savunma Anlaşması. France24'ün aktardığı ortak bildiriye göre taraflar birine yapılacak dış silahlı saldırıya karşı ortak tavır alacak, tehditler konusunda istişare edecek, ortak tatbikat, savunma sanayii ve eğitim işbirliğini genişletecek; LNG ticaretinde de işbirliği öngörülüyor. Aynı gün, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın 7 Ağustos'ta imzaladığı 16 maddelik Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onay kanunu Resmî Gazete'de yayımlandı.
Büyük resim: NTV'ye göre Mekke Anlaşması'nın 2. maddesi, taraflardan birine yönelik dış silahlı saldırıyı tüm taraflara yapılmış sayıyor; ilk 10 yıl anlaşmadan çekilmek mümkün değil. France24, anlaşmanın Ankara'ya Husi saldırılarıyla uğraşan Suudi Arabistan'a askerî destek gönderme imkânı verdiğini yazıyor. Türkiye, anlaşmanın kimseyi hedef almadığını ve Mısır gibi ülkelere açık olduğunu söylüyor.
Bundan sonra: Erdoğan'ın ofisine göre ülkeler Körfez'de savaşın yeniden alevlenmesini önlemek için çalışmayı sürdürecek.
Kaynaklar: France24, Bloomberg HT, NTV, AA
Tasfiye edilen 119 fonda yatırımcılara 161 milyar TL ödendi
Ne oldu: Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın Fon Koordinasyon Kurulu'nun 10. toplantısı sonrası yaptığı açıklamaya göre olağan ve olağanüstü tasfiyedeki 119 fonda 444.893 tekil yatırımcıya yaklaşık 161 milyar TL ayni ve nakdi ödeme yapıldı. 333.493 yatırımcı net yatırım tutarının tamamını geri aldı.
Geçmişi: TBMM, 7596 sayılı kanunu 22 Ekim'de kabul etti; SPK süreci 27 Ekim'de başlattı, ilk ara ödemeler 30 Ekim'de, son ödemeler 13 Kasım'da yapıldı. Piyasa bozucu faaliyetle fahiş kazanç sağladığı tespit edilenler ödeme dışında tutuldu; bu kişiler hakkında TMSF, MASAK ve Adalet Bakanlığı denetimleri sürüyor. Aynı gün Türkiye Sigorta, tasfiye edilen fonlardan elde ettiği yaklaşık 1,6 milyar TL'lik kazancı TMSF'ye gönüllü olarak iade ettiğini açıkladı.
Bundan sonra: Kurul, ara ödemelerin sürdürüleceğini bildirdi; kalan tutar ve takvim açıklanmadı. Goldman Sachs ekonomistleri krizin büyümeyi önümüzdeki çeyreklerde 0,7 puan baskılayacağını tahmin ediyor.
Kaynaklar: Bloomberg HT, Bloomberg HT, NTV
Marmara'da 11 ile fırtına uyarısı: sıcaklık 8 dereceye kadar düşecek
Ne oldu: Meteoroloji Genel Müdürlüğü, İstanbul dahil Marmara'da 11 il için sarı kodlu kuvvetli rüzgâr ve fırtına uyarısı verdi. Lodosun hamlelerinin saatte 60-90 kilometreye ulaşması, bugün öğleden pazar sabahına kadar yağmur ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Rüzgâr öğle saatlerinde poyraza dönünce 20-23 derece olan sıcaklık 6-8 derece düşecek. İstanbul Valiliği'ne göre 112'ye çatı hasarı ve devrilen ağaçlarla ilgili 74 ihbar geldi; kötü hava nedeniyle BUDO'nun 8 seferi iptal edildi.
ABD'de iletişim arızası tüm uçuşları dört saatten fazla durdurdu
Ne oldu: FAA, 13 Kasım'da ABD doğu saatiyle 16.00 civarında ülke çapında kalkış yasağı ilan etti ve 20.15'te kaldırdı. Birden fazla bölgesel hava trafik kontrol merkezinde iletişim sorunu yaşandı. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, yönlendiricilerin veriyle aşırı yüklenip çöktüğünü söyledi ve eski teknolojiyi sorumlu tuttu: "Arızalanmaya devam edecek." İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, sorunun siber saldırı değil mekanik olduğunu belirtti.
Büyük resim: Cirium verilerine göre saat 16.00'dan sonra 1,5 milyon yolcu taşıyan yaklaşık 11 bin uçuş planlanmıştı; en az 827 uçuş geri döndü veya başka havalimanına yönlendirildi. JetBlue cumartesi uçuşlarını iptal etti.
Bundan sonra: Uçaklar ve ekipler yanlış yerlerde kaldığı için gecikme ve iptallerin hafta sonu boyunca sürmesi bekleniyor.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, ABD askerlerine yönelik Afganistan soruşturmasını durdurdu
Ne oldu: UCM yargıçları, savcılığın kanıt toplama imkânlarındaki "ciddi kısıtları" gerekçe göstererek 2002'ye uzanan Afganistan soruşturmasının ABD askerleri ve IŞİD-Horasan kısmını kapattı; soruşturma 2021 sonrası Taliban suçlarına odaklanacak. Savcılık karara itiraz etti.
Geçmişi: ABD'ye yönelik kısım 2021'den beri fiilen askıdaydı. ABD, soruşturmalar nedeniyle 13 mevcut ve eski UCM çalışanına yaptırım uyguladı; ABD mahkemenin üyesi değil ve yargı yetkisini tanımıyor. Al Jazeera, kararın bu yaptırımlarla ilgisi olmadığını ve Washington'un tavrını değiştirip değiştirmeyeceğinin belirsiz olduğunu yazıyor.
Kaynaklar: Al Jazeera, AA
Piyasalar Fed'in Aralık'ta faiz artıracağını neredeyse kesin görüyor; Bitcoin 67 bin dolara indi
Ne oldu: ABD'de Ekim ayı üretici fiyatları aylık %0,3 ile beklentinin (%0,4) biraz altında, ama yıllık %6,5 ile Kasım 2022'den bu yana en hızlı arttı. CNBC'ye göre CME FedWatch verileri, 9 Aralık toplantısında faiz artışını %100 olasılıkla fiyatlıyor; 25 baz puanlık artışın olasılığı %89. Chicago Fed Başkanı Goolsbee de Fed'in enflasyona karşı daha fazla adım atması gerektiğini söyledi. 10 yıllık tahvil faizi gün içinde %5,17'yi gördü.
Büyük resim: Bloomberg HT'ye göre beklenenden yüksek Ekim enflasyonu, Bitcoin ETF'lerinden 1,44 milyar dolarlık çıkış ve 1,3 milyar doları aşan kaldıraçlı pozisyon tasfiyesi kriptoda satışı hızlandırdı; Bitcoin Ağustos'tan bu yana en düşük seviyelere indi.
Kaynaklar: CNBC, Bloomberg HT, Bloomberg HT