Jensen Huang Nvidia'dan istifa etti, İran-ABD gerilimi yeniden tırmandı

📖 Detaylar

2,2 milyon kişinin GSS borcu siliniyor

Ne oldu: AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler imzasıyla Meclis'e sunulan 15 maddelik teklif, 1 Ocak 2017 öncesi dönemlere ait ödenmemiş GSS primlerini, gecikme cezası ve zamlarıyla birlikte siliyor. Hükümet verilerine göre kapsamda 2.199.869 kişi ve toplam 5.627.666.000 lira var. Bu dönemler için daha önce ödenmiş primler iade veya mahsup edilmeyecek.

Büyük resim: Teklif yenilenebilir enerji yasasında değişiklikler de içeriyor. Bloomberg HT'ye göre değerli metal ve petrol rafinerileri, tütün ve alkol üreticileri ile elektrik üreticileri sanayi üretimine uygulanan %12,5'lik indirimli kurumlar vergisinden yararlanamayacak. İşsizlik Sigortası Kanunu'ndaki kadın, genç ve meslek belgeli işsizlere yönelik istihdam teşviki 31 Aralık 2028'e uzatılıyor.

Bundan sonra: Teklif önce komisyonda, ardından Genel Kurul'da görüşülecek; henüz yasalaşmadı.

Kaynaklar: NTV, Bloomberg HT

Malatya'da askerî helikopter düştü: 4 şehit

Ne oldu: S-70 tipi askerî helikopter 12 Kasım saat 18.45 sularında Malatya Yeşilyurt'a bağlı Samanköy yakınlarında düştü. Pilotlar Binbaşı Erdem Çimen ve Binbaşı Orhun Pınar ile teknisyen Kıdemli Başçavuş Hüseyin Zehir ve Kıdemli Başçavuş Serkan Önder şehit oldu.

Bundan sonra: MSB kazanın "henüz bilinmeyen bir nedenle" olduğunu açıkladı; Malatya Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı.

Kaynaklar: NTV

İran-ABD gerilimi yeniden tırmandı

Ne oldu: İran devlet ajansı IRNA, Hürmüzgan eyaletindeki liman kenti Sirik'in "düşman ateşiyle" vurulduğunu bildirdi. Saatler sonra Devrim Muhafızları, bir telekom kulesine yapılan hava saldırısına misilleme olarak ABD 5. Filosu'na ev sahipliği yapan Bahreyn'deki bir ABD erken uyarı radarını vurduğunu açıkladı. Washington ve Manama ilk etapta yorum yapmadı; can kaybı bildirilmedi. Reuters'a göre bu, İran'ın Eylül başından bu yana bir Körfez ülkesindeki ABD askerî varlığına saldırı iddiasında bulunduğu ilk olay.

Neden şimdi: Trump Truth Social'da "İran'la anlaşmaya ihtiyacımız yok, o günler çoktan geçti" diye yazdı ve ABD'nin "onların Boğazı'na" sahip olduğunu söyledi. Al Jazeera'ya göre daha sonra Körfez müttefiklerinin isteğiyle yeni saldırıları beklettiğini açıkladı. Dışişleri Bakanı Rubio ise ekonomik baskının işe yaradığını, büyük çaplı operasyona gerek olmadığını söyledi.

Büyük resim: Brent 12 Kasım'da %3,3 yükselişle 95,82 dolara çıktı; yine de Kasım başından bu yana yaklaşık %20 düşüşte. Analist Andy Lipow, Trump'ın Boğaz açıklamasının İran'ı bölgedeki altyapıya saldırmaya itebileceğini söyledi; John Kilduff piyasanın savaşın bitişini fazla erken fiyatlamış olabileceği görüşünde.

Geçmişi: Savaş 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırısıyla başladı. ABD, İran limanlarına deniz ablukasını sürdürüyor.

Kaynaklar: Al Jazeera, Al Jazeera canlı, CNBC, AA

Ukrayna görüşmelerine Avrupa da katılacak

Ne oldu: ABD temsilcileri Kushner ve Witkoff, Abu Dabi görüşmelerinin ardından Moskova'da Putin'le görüştü. France24'e göre Putin taleplerinden taviz vermeyeceğinin sinyalini verdi ancak önemli bir cephe kentinde kısa süreli ateşkes önerdi. Temsilciler ardından Dublin'de Zelenskiy'le buluştu.

Bundan sonra: Kushner, Rusya ve Ukrayna'nın bir sonraki turu Avrupa ülkelerini de kapsayacak şekilde genişletmeyi kabul ettiğini söyledi; bir AB yetkilisine göre yeni çok taraflı toplantının tarihi yakında belirlenecek. Kremlin, Putin'in buna onay verdiğini doğrulamadı. ABD ayrıca binlerce kişiyi kapsayabilecek "savaşın en büyük esir takası" için çalışıyor.

Kaynaklar: France24, NPR

Altın ve Bitcoin sert düştü, ABD faizi %5'i aştı

Ne oldu: Yahoo Finance verilerine göre ons altın 12 Kasım'ı 4.000,5 dolardan 3.885,3 dolara düşüşle (-%2,9) kapattı, bu sabah 3.914 dolar civarında. Bitcoin 11 Kasım'daki 73.964 dolardan 68.725 dolara indi. ABD 10 yıllık tahvil faizi %5,103'e yükseldi.

Büyük resim: Cleveland Fed Başkanı Hammack, Ekim'de çekirdek enflasyonun beklentiyi aştığını, enflasyonun hedeften uzaklaştığını ve politikanın daha kısıtlayıcı olması gerektiğini söyledi. Hammack, son toplantıda faizin %3,75-4'te sabit tutulmasına karşı çıkan iki üyeden biriydi.

Kaynaklar: Bloomberg HT, Yahoo Finance

Jensen Huang Nvidia'dan istifa etti

Ne oldu: Huang 12 Kasım'da CEO'luk ve yönetim kurulu üyeliğinden derhâl ayrıldığını açıkladı. Finans direktörü Colette Kress kalıcı bir isim bulunana kadar geçici CEO olacak; Synopsys'in eski CEO'su Harvey Jones şirketin ilk yönetim kurulu başkanı oldu.

Neden şimdi: Huang bu hafta evlilik dışı ilişkisini kabul etmişti. Haberlere göre ilişkilerden biri ABD istihbaratının Çin'le bağlantılı olduğundan şüphelendiği bir kişiyle, bir diğeri ise kendisine bağlı bir Nvidia yöneticisiyle. Yönetim kurulu bağımsız bir soruşturma başlattı ve ulusal güvenliğin tehlikeye girdiğine inanmak için bir neden olmadığını açıkladı.

Büyük resim: Hisse gün içinde %14'e kadar düştü, günü %4,34 kayıpla kapattı; piyasa değeri 4 trilyon doların hemen üzerinde kaldı. Bernstein hedef fiyatı 400 dolardan 200 dolara indirdi. Trump, Apple'ın yönetim kurulu başkanı Tim Cook'u halef olarak önerdi.

Bundan sonra: Huang, ulusal güvenlik konusunda Kongre'de kapalı oturumda ifade vermeyi kabul etti; Demokratlar da şirketin Çin'e çip satışlarıyla ilgili ayrı bir soruşturma başlattı.

Kaynaklar: CNBC, Al Jazeera, France24, TechCrunch, Bloomberg HT

Mars kayalarında karmaşık organik karbon doğrulandı

Ne oldu: Perseverance, Jezero Krateri'ndeki Bright Angel formasyonunda iki antik kayada "makromoleküler karbon" adı verilen karmaşık organik yapılar buldu. Karbon, radyasyonun organikleri normalde yok ettiği yüzeyin yalnızca birkaç mikron altında; bu, Mars'taki en sığ tespit. Bulgu Science Advances'te yayımlandı.

Büyük resim: Benzer bir bulgu 3.000 km'den uzaktaki Gale Krateri'nde de yapılmıştı; bu, antik Mars göl ve nehirlerinde yaşamın kimyasal yapı taşlarının yaygın olabileceğini düşündürüyor. Ancak bu yapılar biyoloji olmadan da oluşabiliyor; fosil mikroorganizma olup olmadığını anlamak için örneklerin Dünya'daki laboratuvarlarda incelenmesi gerekiyor.

Kaynaklar: ScienceDaily