Aliağa'da fabrika patlaması, Wall Street'te sert toparlanma

📖 Detaylar

İzmir Aliağa'da çelik fabrikasında patlama: 17 ölü

Ne oldu: Aliağa'da Yeni Foça yolu üzerindeki HABAŞ Demir-Çelik fabrikasında 9 Kasım öğle saatlerinde planlı bakım sırasında patlama ve yangın çıktı. Can kaybı 17'ye yükseldi (Erdoğan önce 16 dedi, ağır yaralı biri hastanede öldü); 2 ağır, 13 yaralı. 6 kişi gözaltında.

Nasıl: Enerji Bakanı Bayraktar'a göre iki haftada bir yapılan rutin bakımda kazan değişimi sırasında tavan vinci koparak elektrik ark ocağına düştü; parçalar doğalgaz hattına çarptı, patlama ve kısmi çökme oldu (ilk bilgiler, kesinleşmedi).

Soruşturma: 4 başsavcıvekili görevlendirildi; SGK başmüfettiş atadı. Aliağa Sulh Ceza Hâkimliği soruşturma tamamlanana kadar olayla ilgili haber ve yorum yasağı getirdi.

Neden önemli: Son yılların en ağır iş kazalarından biri; Türkiye'de iş güvenliği tartışmasını yeniden alevlendirecek. Bloomberg HT ilk raporda 10 ölü, 15 yaralı bildirmişti.

Kaynaklar: ntv.com.tr

ABD borsaları toparlandı, Brent petrol %6 düştü

Ne oldu: 9 Kasım Pazartesi S&P 500 %2,35 yükselerek 7.549,94'e çıktı (8 Nisan'dan beri en iyi gün), Nasdaq %2,74 ile 25.253,14'e çıktı. Brent aynı gün %5,85 düşüşle 92,57 $'a indi (Yahoo Finance; 6 Kas 98,32 $).

Neden: CNBC'ye göre petroldeki sert düşüş havayı düzeltti ve çip hisselerine yeniden alım geldi; geçen hafta Demokratların ara seçim zaferinin veri merkezi kısıtlamaları getirebileceği endişesiyle teknoloji satışı yaşanmıştı. Oilprice'a göre petrol düşüşü, doğrulanmamış ABD-İran diplomatik atılım haberlerinden geldi: Al Arabiya, Katar-Pakistan arabuluculuk önerisinin nükleer müzakereleri canlandırdığını ve Washington'un İran'ın %3,67'ye kadar zenginleştirmesine izin verebileceğini yazdı. Düşüş, Suudi Doğu-Batı boru hattına yeni saldırıya rağmen geldi. AA'ya göre Brent gün içinde 93,5 $'a geriledi.

İlginç ayrıntı: Endeksler yükselirken Nvidia, CEO Jensen Huang soruşturması nedeniyle gün içinde %6-8 düştü (France24, AA); Trump ise FBI'ın Huang'ın ilişkisini incelediğini söyledi (Al Jazeera).

Borsa İstanbul: BIST 100 aynı gün %2,00 yükseldi.

Kaynaklar: cnbc.com

Trump: İran savaşı "fiilen bitti"

Ne oldu: Trump, Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Beyaz Saray'da görüştükten sonra İran savaşının askeri açıdan "fiilen bittiğini" ve komşu ülkelerin isteğiyle "statükoyu" koruduklarını söyledi; statüko, İran limanlarına deniz ablukası ve Iron Gate kara ablukasının sürmesi demek. Katar'ın İran'dan iki günlük bir savaşı bitirme önerisi getirdiği bildiriliyor. Trump yeni askeri harekâtın "pek gerekli görünmediğini" söyledi (AA).

İran'ın tepkisi: Yetkililer açıklamayı "sahte haber" olarak niteledi; Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan müzakereye açık olduklarını ama "zorbalığa boyun eğmeyeceklerini" söyledi. İran'ın 7 şartı arasında yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, Umman'la belirlenen Hürmüz geçiş rotasının tanınması ve Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın bitmesi var.

Büyük resim: Savaş 28 Şubat'tan beri sürüyor; Husiler Suudi boru hattına saldırdı, Riyad'a atılan füzeler düşürüldü. Al Jazeera'nın aktardığı bir ankete göre ABD'li seçmenler savaş yanlısı adaylardan 3'e 1 oranında uzak duruyor.

Kaynaklar: aljazeera.com

Rusya, Ukrayna ve ABD heyetleri Abu Dabi'de görüşüyor

Ne oldu: Rusya, Ukrayna ve ABD heyetleri bugün (10 Kasım) Abu Dabi'de bu yıl buradaki üçüncü tur için buluşuyor. Ukrayna heyetini Rustem Umerov, Rusya'yı Vladimir Medinski yönetiyor; ABD'den Witkoff ve Kushner arabulucu. Fransa, Almanya ve AB Komisyonu da yetkili gönderiyor; Kremlin buna karşı.

Gündem: Bir ABD yetkilisine göre NATO'nun 5. maddesine benzer bir savunma taahhüdü dahil güvenlik garantileri; toprak meselesi en sona bırakılacak. Putin Donbas'ın tamamını istiyor; Rusya Ukrayna'nın yaklaşık %20'sini işgal altında tutuyor.

Neden önemli: BM, Ukrayna'da sivil kayıpların rekor seviyede olduğunu açıkladı (AA). AB, Ukrayna askeri eğitim misyonunu 2 yıl uzattı.

Kaynaklar: aljazeera.com

Booker Ödülü'nü 81 yaşındaki M. John Harrison kazandı

Ne oldu: 1945 doğumlu İngiliz yazar M. John Harrison, 13. romanı The End of Everything ile 2026 Booker Ödülü'nü (50.000 £) kazandı; 81 yaşında, ödülün en yaşlı sahibi ve ilk kez kısa listeye girmişti. 198 sayfalık roman, yakın gelecekte bir felaketten sonra Avrupa'nın kaybolduğu İngiliz kıyısında, demanslı teyzesiyle yaşayan bir sahil toplayıcısını anlatıyor; insanları taklit eden "iGhetti" nesneleri var. Jüri başkanı Mary Beard: "Geleceğin merceğinden bugünün siyaseti"; yapay zekâ kaygıları kitapta "oldukça yüksek". Harrison, Viriconium serisi ve Light romanıyla tanınan bir bilimkurgu yazarı.

Kaynaklar: france24.com